ΓΑΣΤΡΟΠΑΡΕΣΗ

Εισαγωγή

Η γαστροπάρεση είναι μια χρόνια διαταραχή της κινητικότητας του στομάχου που χαρακτηρίζεται από καθυστέρηση της γαστρικής κένωσης χωρίς να υπάρχει μηχανικό εμπόδιο (π.χ. στένωση ή απόφραξη).
Αποτελεί μια πάθηση που μπορεί να προκαλέσει σημαντική επιβάρυνση στην ποιότητα ζωής του ασθενούς, με συμπτώματα όπως ναυτία, εμέτους, φούσκωμα, αίσθημα πληρότητας και απώλεια βάρους.

Η γαστροπάρεση παρατηρείται συχνά σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, σε ασθενείς μετά από χειρουργικές επεμβάσεις στο στομάχι, αλλά και σε ιδιοπαθή μορφή χωρίς σαφή αιτιολογία.

Ορισμός και παθοφυσιολογία

Η γαστροπάρεση ορίζεται ως:

  • Καθυστερημένη κένωση του στομάχου(συνήθως >60% παραμονή γεύματος στις 2 ώρες ή >10% στις 4 ώρες),
  • απουσία μηχανικού εμποδίου,
  • παρουσία συμβατών συμπτωμάτων.
Παθοφυσιολογία:
  • Διαταραχή του πνευμονογαστρικού νεύρου(ιδιαίτερα σε διαβητικούς λόγω νευροπάθειας).
  • Δυσλειτουργία του μυεντερικού πλέγματος(interstitial cells of Cajal).
  • Διαταραχή μυϊκών ινών στομάχου(μυοπάθεια).
  • Ορμονικοί και νευροπεπτιδικοί παράγοντεςπου ρυθμίζουν την κινητικότητα.
Αίτια
Διαβητική γαστροπάρεση
  • Συχνότερη αιτία, λόγω βλάβης πνευμονογαστρικού νεύρου και μυεντερικού πλέγματος.
Ιδιοπαθής γαστροπάρεση
  • Δεν εντοπίζεται σαφής αιτία, πιθανώς μεταλοιμώδης ή σχετιζόμενη με ανοσολογικούς μηχανισμούς.
Μετά από χειρουργικές επεμβάσεις
  • Π.χ. βαριατρικές επεμβάσεις, γαστρεκτομή, κολεκτομή → διαταραχή πνευμονογαστρικού νεύρου.
Νευρολογικές παθήσεις
  • Πάρκινσον, σκλήρυνση κατά πλάκας, εγκεφαλικά επεισόδια.
Φαρμακευτικά αίτια
  • Οπιοειδή, αντιχολινεργικά, αναστολείς διαύλων ασβεστίου, αντικαταθλιπτικά.
Σπάνια αίτια
  • Αυτοάνοσες παθήσεις, υποθυρεοειδισμός, αμυλοείδωση.
Κλινική εικόνα

Κύρια συμπτώματα:

  • Ναυτία και έμετοι(ιδιαίτερα μετά από γεύματα).
  • Πρόωρος κορεσμός.
  • Αίσθημα πληρότητας/φουσκώματος.
  • Κοιλιακό άλγος ή δυσφορία.
  • Απώλεια όρεξης και βάρους.


Δευτερεύοντα:

  • Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.
  • Υπογλυκαιμικά επεισόδια σε διαβητικούς (λόγω απρόβλεπτης απορρόφησης υδατανθράκων).
  • Δυσαπορρόφηση φαρμάκων.
Διαγνωστική προσέγγιση
Εξαίρεση μηχανικής απόφραξης
  • Γαστροσκόπηση για αποκλεισμό στενώσεων, έλκους, κακοήθειας.
  • Ακτινολογικός έλεγχος (βαριούχο γεύμα, αξονική).
Εξειδικευμένες εξετάσεις κινητικότητας
  • Σπινθηρογράφημα γαστρικής κένωσης: χρυσός κανόνας.
  • 13C breath test(μη επεμβατικό).
  • Κάψουλα ασύρματης κινητικότητας(wireless motility capsule).
  • Μανομετρία στομάχουσε εξειδικευμένα κέντρα.
Θεραπευτική αντιμετώπιση
Γενικά μέτρα και διατροφή
  • Μικρά, συχνά γεύματα.
  • Υγρά και πολτοποιημένα τρόφιμα αντί για στερεά.
  • Αποφυγή λιπαρών και φυτικών ινών (επιβραδύνουν την κένωση).
  • Αποφυγή αλκοόλ, καπνίσματος, ανθρακούχων ποτών.
  • Καλή ρύθμιση σακχάρου σε διαβητικούς.
Φαρμακευτική αγωγή
  • Προκινητικά:
    • Μετοκλοπραμίδη (έχει περιορισμούς λόγω εξωπυραμιδικών).
    • Δομπεριδόνη (καλύτερη ανοχή, αλλά κίνδυνος επιμήκυνσης QT).
    • Ερυθρομυκίνη (αγωνιστής μοτιλίνης, βραχυπρόθεσμη χρήση).
  • Αντιεμετικά: ονδανσετρόνη, προχλωρπεραζίνη.
  • Νεότεροι παράγοντες: γκρελίνη αγωνιστές, relamorelin (υπό μελέτη).
Επεμβατικές θεραπείες
  • Γαστρικός ηλεκτρικός βηματοδότης (gastric pacing)→ σε ανθεκτική γαστροπάρεση.
  • Botox στον πυλωρό(ενδοσκοπικά) → αμφιλεγόμενα αποτελέσματα.
  • Γαστροστομία / νηστιδοστομίαγια σίτιση σε βαριές περιπτώσεις.
  • Ενδοσκοπική γαστροπυλωρομυοτομή (G-POEM)→ νεότερη ελάχιστα επεμβατική μέθοδος με ενθαρρυντικά αποτελέσματα.
Θεραπευτική αντιμετώπιση
Γενικά μέτρα και διατροφή
  • Μικρά, συχνά γεύματα.
  • Υγρά και πολτοποιημένα τρόφιμα αντί για στερεά.
  • Αποφυγή λιπαρών και φυτικών ινών (επιβραδύνουν την κένωση).
  • Αποφυγή αλκοόλ, καπνίσματος, ανθρακούχων ποτών.
  • Καλή ρύθμιση σακχάρου σε διαβητικούς.
Φαρμακευτική αγωγή
  • Προκινητικά:
    • Μετοκλοπραμίδη (έχει περιορισμούς λόγω εξωπυραμιδικών).
    • Δομπεριδόνη (καλύτερη ανοχή, αλλά κίνδυνος επιμήκυνσης QT).
    • Ερυθρομυκίνη (αγωνιστής μοτιλίνης, βραχυπρόθεσμη χρήση).
  • Αντιεμετικά: ονδανσετρόνη, προχλωρπεραζίνη.
  • Νεότεροι παράγοντες: γκρελίνη αγωνιστές, relamorelin (υπό μελέτη).
Επεμβατικές θεραπείες
  • Γαστρικός ηλεκτρικός βηματοδότης (gastric pacing)→ σε ανθεκτική γαστροπάρεση.
  • Botox στον πυλωρό(ενδοσκοπικά) → αμφιλεγόμενα αποτελέσματα.
  • Γαστροστομία / νηστιδοστομίαγια σίτιση σε βαριές περιπτώσεις.
  • Ενδοσκοπική γαστροπυλωρομυοτομή (G-POEM)→ νεότερη ελάχιστα επεμβατική μέθοδος με ενθαρρυντικά αποτελέσματα.
Επιπλοκές και πρόγνωση
  • Υποσιτισμός και αφυδάτωση.
  • Δυσαπορρόφηση φαρμάκων.
  • Υπογλυκαιμίες σε διαβητικούς.
  • Σημαντική επίπτωση στην ποιότητα ζωής.


Η πορεία είναι χρόνια και συχνά υποτροπιάζουσα. Με σωστή διατροφή και προκινητικά, πολλοί ασθενείς σταθεροποιούνται. Σε ανθεκτικές περιπτώσεις χρειάζονται επεμβατικές μέθοδοι.

Συμπεράσματα

Η γαστροπάρεση είναι μια σύνθετη διαταραχή κινητικότητας με πολυπαραγοντική παθογένεια.

  • Σχετίζεται κυρίως με διαβήτη, χειρουργικές επεμβάσεις και ιδιοπαθή αίτια.
  • Προκαλεί σοβαρά συμπτώματα από το ανώτερο πεπτικό και επηρεάζει την ποιότητα ζωής.
  • Η διάγνωση απαιτεί εξαίρεση μηχανικής απόφραξηςκαι εξειδικευμένες εξετάσεις κινητικότητας.
  • Η θεραπεία είναι πολυεπίπεδη: διατροφή, φάρμακα, επεμβατικές λύσεις.
  • Η πρόγνωση ποικίλλει: από σταθερή πορεία μέχρι ανάγκη για εξειδικευμένες θεραπείες.
Είμαστε εδώ για να σας βοηθήσουμε

Στη Gastrocyprus, ο Δρ Αλέξιος Μαχαιρίδης, γαστρεντερολόγος Λεμεσός, προσφέρει αξιόπιστη και ανθρώπινη ιατρική φροντίδα.